Oktober 2009

Van donderdag 8 oktober tot en met woensdag 21 oktober ben ik op reis geweest naar Tarasiki en Minsk. Daar zitten de reistijden per trein bij. Ik heb het Dom Internat in Tarasiki bezocht van maandag 12 t/m woensdag 14 oktober. Daarna heb ik deelgenomen aan de Chernobyl Continuity Conferentie in Zdanovitsjy aan de rand van Minsk. Hier een deel van mijn belevenissen.

Het weekend hebben Margarita en ik o.a. gebruikt om uit te vinden hoe ik in Zdanovitsjy terecht kan komen en waar precies de conferentie plaats zal vinden. Bovendien moest ik voor de registratie nog een verzekering afsluiten en dat valt niet mee. Lang zoeken naar een verzekeringskantoor dat open is en de juiste verzekering aanbiedt. Uiteindelijk is het allemaal gelukt.

Op maandag brengen Vladimir en z’n zoon Sasja me samen met de tolken Masja en Zina naar Tarasiki. We beginnen daar met een uitgebreid gesprek met Nadjezjda (de psychiater) en Larisa (hoofd verpleging), even later gevolgd door een lang gesprek met Viktor Ivanovitsj (de direkteur).

Larisa is bijzonder blij met de verbandmiddelen. Er zitten dingen bij waar ze in Barysau niet zomaar aan kunnen komen en dan hebben we het nog niet over de prijs. Ook de pampers zijn zeer welkom. Ze laat op haar kamer twee aangebroken pakken zien. Die zijn van twee bewoners individueel: gekocht door familieleden van hen om te zorgen dat er voor hun wat extra pampers zijn.

We bespreken o.a. de volgende punten:

  1. De spullen die Jan Kuijpers in het voorjaar afgeleverd heeft. Alles was bruikbaar en is in gebruik. Alleen geen dekens meer sturen, want die zijn er meer dan genoeg.
  2. De schoenen die we in het voorjaar gekocht hebben. Alle bewoners hebben nu goeie schoenen. Ik zie later ook veel bewoners die ze dragen. De meeste ervan konden wel wat schoensmeer gebruiken.
  3. De drie bewoners en hun orthopedische schoenen. De overheid heeft ervoor betaald. Over de orthopeed blijkt een misverstand in het spel geweest te zijn. Nadjezjda en Larisa hebben in het voorjaar geantwoord op mijn vraag of Alexander Volosjenjoek niet eens naar de voeten moest kijken, dat dat niet nodig was. Ze zeiden dat omdat er een procedure gevolgd ging worden waarin zo’n onderzoek door een orthopeed als opgenomen was. Maar als het erom gaat Alexander uit te nodigen om op Tarasiki te komen en ook deze drie bewoners te onderzoeken, dat zouden ze bijzonder op prijs stellen! Deze drie bewoners krijgen van ons speciale schoenen voor de winter.
  4. Onze plannen voor volgend jaar.

De plannen voor volgend jaar

Scholing & training:

      • Nadjezjda zou graag haar Engels op willen frissen.
      • De trainingen die door Jan Schrurs opgezet zijn. Nadjezjda en Larisa willen daar graag aan mee doen.
      • De fysiotherapie:
        Het blijkt dat er gemakkelijk een misverstand rond de term fysiotherapie kan ontstaan. Zij maken namelijk onderscheid tussen medische en sportieve. De sportieve gebruikt hometrainers, loopplanken, gewichten, massages, enz. De medische gebruikt de twee apparaten die zij hebben staan: van die dingen met elektroden en ultrasoon geluid. Daar heb je inderdaad maar een kleine ruimte voor nodig. De apparaten die er staan ogen erg uit de tijd. Ik heb het gevoel dat dat altijd met die ´Russische´ apparaten is, maar nu heb ik echt gelijk, aldus de twee. Ik vraag ze een brief te maken waar wij mee naar Stichting Bisschop Bekkers kunnen om subsidie voor nieuwe. Ook moet Zjenja met een lijstje met apparaten komen die ze voor de ´sportieve´ fysio nodig hebben, met Wit-Russische prijzen erbij.

Bezigheidstherapie en creatieve therapie:

We willen de bezigheidstherapie en de creatieve therapie verder steunen. Dat wordt toegejuicht. Ook al is deze therapie nog niet in het gewone beleid ingebouw, beginnen ze blijkbaar te zien hoeveel ze voor de bewoners betekenen. Het gaat hierbij ook om het tuinprojekt van Anna en Katja waarbij een deel op verhoging aangelegd wordt zodat de rolstoelers ook een ´eigen´ stukje kunnen bewerken. Een vijver is vooral de aangelegenheid van Anna en de bloemen meer van Katja. Ik benadruk dat het goed is voor de bewoners die dat willen en kunnen om op deze manier iets te krijgen waarvoor zij de zorg dragen. Anna vraagt later of wij volgend jaar geld hebben om een grote lap waterdicht vijvermateriaal te kopen voor de bodem. Als we geld hebben kopen we dat. De bloembakken op hoogte voor rolstoelers en mensen die moeilijk krom kunnen moeten we ook proberen te sponseren. Voor Tatiana zullen we steeds geld opzij zetten. Helaas hebben we voor de houtbewerkingsclub van Anna niet meer beitels te pakken kunnen krijgen. We kunnen ze het beste via het internet bestellen.

De keuken:

We gaan dit keer allebei de diepvrieskasten vervangen. Ik vraag hoe het zit met die ladenkast die het eten warm moet houden. Dat blijkt meteen een oven te zijn, die het nog doet. En waaruit meer dan de helft van de warmte ontsnapt? Ja, dat wel. Nou, waarom die dan ook niet meteen vernieuwen als dat via dezelfde firma kan? Doen! Morgen naar Minsk.

Persoonlijke hygiëne van de bewoners:

Ik breng dit voorzichtig ter sprake. Ze vertellen me dat de bedlegerigen elke dag gewassen worden. De anderen gaan eens per week in bad. Ik vraag waarom niet vaker? Nou, zoveel mensen in bad doen vergt veel tijd en douches zijn er niet…. Ik dacht toch dat ik die op een eerdere foto gezien had: de Ieren hebben foto´s gepubliceerd van de douches voor en na behandeling. Er zijn een aantal vrouwen die heel graag wat meer aan hun verzorging doen, maar daar is geen geld voor. Tatiana zal daar nog met mij over praten. Ik merk op dat er t.o.v. mijn eerste bezoek wel een hoop vooruitgang gemaakt is, want de lucht is een stuk frisser.

De lange brief van Ingrid van der Lubbe:

Nadjezjda heeft de brief gelezen en ze is er van onder de indruk. Ze wil Ingrid graag ontvangen en alle nuttige en toepasbare dingen leren en uitwisselen. Ze kijkt er naar uit om dingen te bespreken met deskundigen van elders. Ingrid is op elk moment welkom.

Klamboes:

Het gaat om horren om voor ramen te zetten. Voorwaar met het moeras als buur geen overbodige luxe. Misschien dat we daar volgend jaar geld voor vrij kunnen maken? Op dit moment speelt het probleem niet meer. Het komt pas volgende zomer weer kijken. We moeten dan voor we naar Tarasiki vertrekken van thuis uit al aandringen op een soort ´begroting´ voor de horren. Dan kan het sneller afgewikkeld worden. Als er een begroting van een bedrijf is wordt het makkelijker: bestellen, betalen en laten installeren. Het toezicht is dan eenvoudig.

Matrasbeschermers:

Of ze die nog een doos kunnen krijgen. Met 50 sts erbij loopt alles prima. De beschermers zijn fantastisch. Ik geef dat aan Maria door, zodat die ze kan kopen en met Jan meegeven.

Kontakt met Internat No.3 in Navinki:

Voorzover Nadjezjda en Larisa weten is dat er helemaal niet meer geweest. Ik benadruk dat dit kontakt veel voor hen kan betekenen.

Tandarts:

Een tandarts uit Nederland mag gerust op bezoek komen. Hulp kan hij alleen bieden als hij kunstgebitten kan maken en plaatsen. De ´eigen´ tandarts kan alle andere dingen zelf af, maar dit kan hij niet. Een Nederlandse tandarts zou trouwens waarschijnlijk niet met de aanwezige apparatuur overweg omdat die niet bepaald modern is. Een tandtechnieker met zijn eigen apparatuur en materiaal zou het beste zijn. Of geld om het allemaal in WR te regelen.

Fytotherapie:

Nadjezjda is met een aantal bewoners met fytotherapie begonnen. Nadjezjda zegt dat ze erg positief is over het resultaat. Later hoor ik hetzelfde van Natasja die een van de gelukkigen is. De vraag is of ik nog wat thee bij kan kopen – hij is duur en ik denk dat hij buiten de reguliere medicijnvergoeding valt – plus wat bekers. Dat gaan we morgen doen.

 

Na de besprekingen:
Zina en Masja zijn helemaal in als ze het versieringsmateriaal zien en ze vragen of we niet meteen een paar kamers op kunnen gaan vrolijken. Dat doen we, in het damesgebouw. Natasja en Anna zijn erbij en onvermijdelijk komt er op hun kamer ook nog iets meer op de muur. Het meeste gaat echter naar hele kale muren in andere kamers.

Dinsdag 13 oktober
We gaan naar Minsk voor de koelkasten en de oven, en voor een lamp voor de projektor van Zjenja. Die is kapot en nu kan hij geen beelden meer tonen bij zijn ochtendwijding. In heel WR is er volgens Zjenja maar één zo’n lamp te krijgen, bij een firma in Minsk. Zjenja wil het voor de bedlegerigen mogelijk maken zijn bijeenkomsten in eigen gebouw via een TV-netwerk te volgen. Dat is ook goed als het erg slecht weer is en veel mensen niet zo goed naarbuiten durven. De Ieren hebben toegezegd dat ze voor de leidingen zullen zorgen. Zjenja moet dan nog aan 10 toestellen zien te komen. Die kosten 535.000 roebel per stuk. Ook zou hij voor €2000 in Duitsland een busje willen kopen waarmee hij met een groep bewoners tegelijk kan rijden. Hij wil een sportteam van bewoners samenstellen en er dan op uit trekken! Al met al zijn we een uur of 6 in de weer geweest.

Woensdag 14 oktober
Inna blijkt gisteren de registratie voor mij gedaan te hebben. Alles mooi in orde. Vandaag wordt het begin gemaakt met een nieuwe waterput. Ze gaan nu tot 60 meter om schoon/schoner water te krijgen. Wat we allemaal gekocht hebben? Kruiden en bekers voor de fytotherapie. Heel veel incontinentiemateriaal en verbandmiddelen. Zeep, crême, tandpasta (ze krijgen steeds tandenborstels zonder tandpasta!), thermoskannen, koffie en thee, een ladenkast, twee paar winterschoenen, materiaal voor de creatieve therapie, enz. Er ging weer een hele dag mee om. We hebben eigenlijk haast, want ’s avonds is er receptie op de Britse ambassade. Maar je kunt haast hebben wat je wilt, er zal eerst gegeten worden. Niet zo erg want sinds het ontbijt hebben we nog geen slok water meer gehad. Het vervelende is dat als we uiteindelijk klaar zijn, we zonder fatsoenlijk gedag te kunnen zeggen het terrein afrennen en in de auto springen en met de dubbele snelheid van die van Zjenja gisteren richting Minsk.

De receptie als inleiding op de conferentie is een ontspannen gebeurtenis, tenminste als je eenmaal door de kontrole heen bent. Plezierig om al een heel stel congresgangers te leren kennen, o.a. Michael Rye; en oude bekenden te ontmoeten: Ludmila Tagai. De ambassadeur blijkt een aardige vrouw van rond de 40 te zijn, die al diverse funkties in Rusland heeft gehad en zodoende goed Russisch spreekt.

Donderdag 15 oktober
Op de conferentie is een van de eerste die ik zie Ria Schraverus uit Helvoirt. Ze is een dag hier en dan moet ze weer voor haar weeshuizenprojekt aan de slag. Nadjezjda en Larisa zijn er ook. Tussen de bedrijven door zijn we steeds samen, zodat we nog het een en ander kunnen bespreken. Er zijn altijd vragen te stellen en ideeën te opperen.

Het doel van de conferentie is: het bevorderen van een betere aanpak, communicatie en netwerken. De meeste Britse groepen hebben al doel het organiseren van zomerkampen en opvang in pleeggezinnen voor jongeren (respite holidays), de meeste Wit-Russische om kinderen zolang mogelijk in gezinnen te houden en niet in weeshuizen of tehuizen voor gehandicapten.

Bijvoorbeeld Steve, die begonnen is als Samaritan´s Purse die kerstkadootjes bezorgden voor kinderen in Oost-Europa. Nu heeft hij de stichting One Child One World, speciaal voor WR. Valeria van Medicine and Chernobyl doet veel aan rehabilitatie van gehandicapte kinderen. Ze hebben speciale programma´s voor kinderen met talent. Ze ondersteunen weeshuizen, scholen en grote gezinnen. Galina Joeskevitsj uit Dzerzjinsk die werkt met kinderen van 3 – 15 voor medische en sociale rehabilitatie. Elena Sjilkina vertelt over het rolstoeldansen. Als één na laatste vandaag Loedmila Nazarowa en Loedmila Anisjoek van het kinderhospice te Slonim.

Als laatste spreker van vandaag mag ik onze stichting Parels van Tarasiki presenteren. Zina vertaalt. Het is lastig als je eerst op 25 minuten gerekend hebt en vlak voor vertrek te horen hebt gekregen dat het er maar 20 zullen zijn en dan hier in het programma te zien dat het er maar 15 zijn, waarbij je dan ook nog moet rekenen op de tijd voor de tolk en het feit dat vorige sprekers de zaak een beetje uit hebben laten lopen. In dit spanningswerk heb ik geen tijd voor uitgebreide statistiek of analyses. Het hart krijgt het woord en later blijkt dat het woord als een mes veel harten pijnlijk getroffen heeft. De meerderheid van de aanwezigen voelt en lijdt een beetje mee. Later blijkt dat Nadjezjda en vooral Larisa ook pijnlijk getroffen zijn, vooral door mijn openhartigheid. Ik begrijp het, want het is tenslotte hun werkplek. Maar ik heb in het tweede deel van m’n verhaal toch de vooruitgang benadrukt?! Dat is zo, ja. Ik krijg nog een kans tijdens de voorstelronde (nog niet iedereen is aan het woord geweest) voor de workshops. Ik verzeker de mensen dat er geen misverstand over moet bestaan: Ik hou van Wit-Rusland, van de mensen, en helemaal van de mensen die wonen en werken in het Dom Internaat van Tarasiki. Zo te horen heeft iedereen dat allang begrepen!

Tijdens de workshops daarna wordt er veel aandacht besteed aan de dagelijkse problemen waar we als vrijwilligers mee te maken krijgen. Voor veel groepen is dat de douane en de grensformaliteiten. De ene keer gaat alles enorm soepel, de andere keer is het een grote blokkade. De douane doet zijn ding zoals het hun goed dunkt; maar terdege rekening houden met vrijwilligers – onze chauffeurs – die er hun tijd en salaris aan opofferen om hun landgenoten te helpen zou niet fout zijn.

Vrijdag 16 oktober
Nadjezjda en Larisa brengen een schriftelijk verzoek mee voor vervanging van twee apparaten voor de medische fysiotherapie.

De eerste presentatie is van Irina Soborova en het gaat over weeshuizen. De regering heeft aangekondigd dat binnen 5 jaar alle weeskinderen uit de huidige weeshuizen moeten zijn en in een familie of in een gezinsvervangend tehuis opgenomen moeten zijn. Er zitten nu nog zo’n 9.000 kinderen in staatstehuizen. Dit zal niet lukken zonder de steun van allerlei NGOs die nu al heel veel werk op dit terrein verrichten.

Antoinette Ferraro – Friends of the Belarusian Children´s Hospice (UK). Zij hebben in Vera’s House het belangrijkste hospice-gebouw in Minsk. Ze organiseren een zomerkamp. In het hospice veel aandacht voor fysiotherapie, multi-sensory room (snuffelruimte?) en speltherapie. Vrouwen die ten tijde van Tsjernobyl kinderen waren, krijgen nu zelf gehandicapte kinderen: afwijkende organen, geestelijke beperkingen.

Ludmila uit Slonim. Hun aandacht gaat naar palliative zorg en steun aan de familie: psychologisch, financieel en sociaal. Ze hebben nu 63 mensen onder hun zorg (kinderen plus familieleden). Het zijn allemaal sociaal problematische gezinnen. Hun motto: doe goed en spreek erover en dromen worden waar. Ze worden geholpen door de Britse organisatie Hearts, Hope and Help.

Tracey McDonald en Rhys Watkins van Chernobyl Children´s Project UK (West Pennine Group) vertellen over hun ervaringen van 3 jaar gastgezin te zijn voor Katja en Mila. De twee meisjes zijn nu 15 geweest en mogen niet meer met het programma meedoen. Tracey en Rhys bezoeken nu de gezinnen van Katja en Mila. What is it like to host? It´s all about the children! Een presentatie zonder opsmuk, met een vleug humor gebracht en recht uit het hart. En wat voor harten!

De laatste presentatie gaat over het English Cultural Centre in Vitebsk. Iets totaal anders. Kinderen leerden grammatika en woordjes, maar niet om Engels te spreken. Daarom is Svetlana met een spreekvaardigheidsclub begonnen. Ze hebben nu zo’n 80 leden.

Een korte workshopronde – de twee zelfde thema´s als gisteren, maar nu door de andere groepen – en een vragen ronde. Mijn vraag over de website: nu is die in het Nederlands en in het Engels. Heeft het zin die ook in het Russisch te maken? De aanwezige WR zeggen JA.

De liefhebbers worden door een bus afgehaald om naar School Internaat No.5 te gaan. Daar worden we op traditionele wijze ontvangen met brood en zout, een concert door de leerlingen en leraren, en een volle tafel eten. Het is er erg gezellig.

Zaterdag en zondag
Een gesprek met Vladimir. Hij geeft de betalingsoverzichten voor de Engelse lessen van Lilia en bespreken lessen voor Nadjezjda.

Maandag 19 oktober
Na een ´technische´ bespreking bij Natalia naar BelAPDIiMI, een typische afkorting die staat voor Wit-Russisch associatie voor hulp aan kinderen en jongeren met handicap. Ze bestaan dit jaar 15 jaar. Hun hoofddoel is gehandicapte kinderen en jongeren als het enigszins kan in gezinnen op te laten groeien. Ze zijn werkzaam in heel WR, ook in Zjodina en Barysau. Hun webadres: www.belapdi.org. Al te snel is de tijd om en moet ik gaan, of ik wil of niet. Ze hadden me nog een van hun gezinsvervangende huizen willen laten zien, maar dat moet wachten op een volgende keer. Ik begrijp dat de mogelijkheid bestaat om een gezin te adopteren.

Dinsdag en woensdag
De avond besteden Margarita en ik aan het nabespreken van mijn bezoek en het pakken van mijn koffers. Dinsdagochtend om 04.45 opstaan, aankleden, ontbijten en met de taxi naar het station. De trein rijdt voor als we op het perron aankomen. Als ik geinstalleerd ben nemen we afscheid. De reis is voorspoedig. Ik heb de hele coupé voor mezelf. Luxe! De andere ochtend in Düsseldorf wacht ik geen twee uur op de ICE naar Utrecht, maar zoek ik de trein richting Viersen op. Die vertrekt na ruim een kwartier. In Viersen na 10 minuten de trein naar Venlo. Daar wacht de volgende trein, die precies om 10 uur in Eindhoven aankomt. Maria komt me op het perron al tegen. En om half 11 veilig thuis!